TRAVEL | Manaslu en Tsum Valley trekking 3/5: in de flow

Time flies. Week twee staat voor de deur. We bevinden ons achterin Tsum Valley. Een vallei die slechts op een manier te bereiken is, en dat is via het pad dat wij belopen. Het traditionele Tibetaanse boeddhisme leeft er volop en er is geen toerist te bekennen. Verlaten, puur en authentiek. Nadat we ons hoogste en diepste punt in de vallei bereiken, lopen we terug naar beneden. Daar vervolgen we de Manaslu trail en ligt een onvergetelijke nacht in Samdo op ons te wachten.

Lake Birendra, Manaslu

Dag 8 – 21 december: Mu Gumpa, via Chosung (4200m) naar Nile (3361m)

We bevinden ons bij de monnik in Mu Gumpa. Een klooster hoog in de Himalaya vlakbij de Tibetaanse grens. ’s Nachts waait de wind flink onder onze bedden door dus Jacobyn en ik hebben het koud. Wanneer ze zich om 06.30 uur ontpopt uit haar blauwe coconnetje zie ik aan haar pruillip dat ze ook een rotnacht heeft gehad haha. 😉 Veel tijd om moe te zijn is er niet. Na een dubbele havermoutpap lopen we richting Chosung. Met 4200 meter het hoogste (en diepste) punt dat we aandoen in de vallei.

Hoogtepunt Tsum Valley

De klim naar Chosung is een rechte streep omhoog. Daar moeten onze longen even aan wennen. Ik merk wel dat het vele bergwandelen van de afgelopen maanden (Everest Base Camp en Annapurna) in mijn voordeel werkt. Ik voel me fit. Daarnaast schijnt de zon, is de lucht kraakhelder en het uitzicht fantastisch. Ik verbaas me over de enorme rust in de vallei. Op een verdwaalde yak na zijn we alleen op de wereld. Je hoort niets. Geen verkeer, geen toeters, geen mensen, geen wegwerkers, geen ezels, geen niks. Dit is rust. Heerlijk!

Koud en kut

Terug in Mu Gumpa drinken we een lekker kopje thee in het zonnetje voor de kloosterdeuren. Dan lopen we door naar Nile, de overnachtingsplek. Hier hebben we onze eerste officiële hot (bucket) shower. Nu is een bucket shower sowieso niet heel bevredigend, want na drie keer een emmertje water over jezelf heen geschept te hebben, is het vaak al op. Maar ook is het altijd weer een uitdaging de shampoo uit je haar te spoelen voordat het water op is. Anyways… Het water was niet heel warm en het cementen douchehok in aanbouw verre van comfortabel. Kortom, koud en kut.

Heerlijk nachtje 🙂
Yak in Chosung, Tsum Valley
Uitzicht Chosung, Tsum Valley
Hoogste punt Tsum Valley. v.l.n.r. Deep, Maurice, Paula
Kopje thee voor Mu Gumpa, Tsum Valley

Dag 9 – 22 december: Nile naar Chumling (2386m)

Vandaag voelt als een ‘op de terugweg-dag’. Ik ben een beetje chagrijnig en heb geen zin om te praten. Wat doe je dan? Precies. Een beetje hardstyle in je oren. Vaak helpt dat wonderbaarlijk goed. 😇 Daarnaast zijn de eerste uren van de dag te koud om je loopstokken vast te houden dus deze klem ik onder mijn arm. Na een paar uur ben ik weer aanspreekbaar. Zo hebben we allemaal weleens onze momentjes.

Ranchen Gumpa

We maken een kort een uitstapje naar Ranchen Gumpa, een Tibetaans boeddhistisch vrouwenklooster. Vanwege de winter zijn er weinig nonnen aanwezig, maar het geeft ons een goed beeld van hun leven. Terwijl de rest de tempel ingaat, loop ik even rond. Vanuit de verte roept een dame, ‘Hello!’. Wanneer ik omkijk zie ik een non zwaaien vanuit haar kamer. Ze nodigt me uit voor een kopje yakboterthee die ze op traditionele wijze bereidt. Voor ik het weet zit ik op haar bed en praten we over haar leven als non. Ze is 33 en woont al 15 jaar in een klooster. Onvoorstelbaar hoe onze levens verschillen. Even later komt ook de rest. Na een paar slokken zoute thee bedanken we haar voor haar gastvrijheid en lopen we verder.

Handwasjes

De middag gaat op de automatische piloot. In Chumling, onze overnachtingsplek, doe ik een handwasje. Tijdens een trekking heb je weinig spullen bij je. Dat wat je hebt, probeer je zo schoon mogelijk te houden. Dus als de mogelijkheid zich voordoet en de tegenzin niet te groot is, is wassen raadzaam. Daarnaast lopen we morgen officieel de vallei uit. Omdat de Manaslu trail hoger ligt, zal het kouder worden. Wassen is dan het laatste waar je zin in hebt. De avond bestaat weer uit de gebruikelijke ingrediënten: dal bhat, thee en kaartspelletjes.

Tsum Valley nabij Nile
De lodge in Nile
Jongetje in Nile

Dag 10 – 23 december: Chumling naar Deng (1860m)

Na de lunch bereiken we het beginpunt van Tsum Valley en zetten we onze hike voort op de Manaslu trail. Iedereen is een beetje op zichzelf vandaag en geniet op z’n eigen manier. Soms loopt Maurice een stukje voorop, dan Jacobyn en dan JP of ik. Maurice is wel ons berggeitje hoor. Hij moet zich volgens mij altijd een beetje inhouden. Lijkt me heerlijk om zo fit te zijn.👌Met dat we overgaan op het Manaslu pad is er meteen weer leven in de brouwerij. Waar Tsum Valley echt verlaten was, komen we nu weer in de bewoonde wereld. We zien weer mensen en ezels.

Hoogtepunt van de dag

In Deng is de tuna egg springroll een aangename afwisseling na praktisch iedere dag twee keer dal bhat. Tijdens ons rituele kaartspeelavondje bestellen we er een paar extra. ‘Kleine’ dingen als eten zijn tijdens zo’n primitieve trekking ineens noemenswaardige hoogtepunten. Iedere dag kijk je weer uit naar ‘de maaltijd’. Even genieten zonder ergens moeite voor te hoeven doen. Ook weleens lekker.

Ochtendrituelen

Aan het einde van de avond kan het personeel in de lodge ons wel wegkijken. Ze willen slapen en dat gebeurt in de gezamenlijke ruimte waar wij ons bevinden. In de hoek staat een eenvoudig houten bed waar al een man ligt te slapen. De rest slaapt op de grond. Ze rollen een matje uit of slapen op een houten bankje. Privacy of ruimte om je terug te trekken, kennen ze hier niet en wanneer ze wakker worden, staan ze ‘aan’. Ook kennen ze geen ochtendrituelen zoals wij deze kennen. Ze slapen in de kleding die ze overdag dragen, wrijven een keer in hun ogen om de slaap eruit te halen en gaan weer aan de slag.

Powervrouwen in de Himalaya

Dag 11 – 24 december: Deng naar Namrung (2630m)

Om 07.00 gaat JP’s krekel. Aangezien onze kamers geen plafond hebben en slechts gescheiden zijn door een houten wandje met kieren, hoeven Jacobyn en ik de wekker niet te zetten. Ook elkaars gesprekken kunnen we letterlijk volgen. De mannen lijken elkaar helemaal gevonden te hebben. Iedere avond in bed kletsen ze als twee meisjes. 😍

Nepalees leren

Vandaag loop ik een tijdje naast Deep. Hij leert me Nepalees en onderweg oefenen we zinnetjes. Ook overhoort hij de Nepalese 0 tot 10 die ik eerder heb geleerd. Gaat supergoed! 😃 Met de zinnen heb ik iets meer moeite, maar we blijven oefenen. 😉 Ik kan inmiddels vragen hoe iemand heet, hoe het gaat en wat iets kost… en natuurlijk ook antwoorden. Leuk toch?

Feest!

Feest in Namrung. Een heuse warme douche. Daar knapt een mens van op. Als klap op de vuurpijl is er ook nog een open haard. Hoewel dit tijdens de Everest Base Camp trekking iedere avond vanzelfsprekend was, is dat op de Manaslu trail uitzonderlijk. Normaal gesproken zitten we met z’n vieren kou te kleumen in onze winterjas. Maar vanavond drinken we voor het eerst koude Tuborgjes bij het haardvuur.🍺 Jacobyn en Maurice durven het nog niet aan en willen eerst de pass over. Meest relaxte avond so far. Een beetje comfort maakt het leven stiekem net iets leuker. 😉

Mooie uitzichten Manaslu en Tsum Valley trekking

Dag 12 – 25 december: Namrung naar Samagaun (3520m)

De dagen vliegen voorbij. Elke dag denk ik weer, waar blijft de tijd? We lopen wederom van 08.00 uur tot 17.00 uur en het verveelt geen moment. Zoveel te zien onderweg: traditionele dorpjes, groene bossen, grote bulderende rivieren, besneeuwde bergtoppen… alles is aanwezig. 👌

Larkya pass gesloten?

Deep vertelt dat Larkya pass waarschijnlijk gesloten is. Deze moeten we over om het Manaslu circuit af te maken. In de winter trekken bergbewoners vanwege kou naar lager gelegen gebieden. Complete dorpen zijn hierdoor onbewoond en slaapplekken niet beschikbaar. Dit betekent sowieso 14 tot 16 uur lopen om de pass over te kunnen. Daarnaast weet Deep niet welke dorpen aan de andere kant van de pass open zijn. In het slechtste geval moeten we 20 uur lopen. Op deze hoogte, in deze kou en zonder een plek om te schuilen, eten of op te warmen is dit een punt van twijfel. Alle tegemoetkomende mensen zijn de pass niet overgegaan. Wij willen het proberen. Fingers crossed.  🤞

Onder het dekentje

In Samagaun begint het vinden van een geschikte slaapplek lastig te worden. Het eerste tea house heeft plek voor één nacht. Morgen sluiten ze de tent om in een lager gelegen gebied te overwinteren. Aangezien wij twee nachten blijven, is dit geen optie. Er schijnt nog een andere lodge te zijn waarvan de eigenaren wel blijven. We gaan op onderzoek uit. Goed nieuws! We kunnen terecht. ’s Avonds is het weer kou kleumen onder een dekentje in een betonnen hok met plastic meubilair. Met een paar kopjes warme thee blijven we op temperatuur. 😇

Primitief

Hoe hoger in de bergen, hoe primitiever het leven. De lodge heeft geen stromend water en elektriciteit. Telefoons laden we op aan de powerbank en douchen doen we met wet whipes. Ook vermijden we omkleden tot het minimale. Het is gewoon te koud. We slapen praktisch allemaal in dezelfde kleding als waar we overdag in lopen. Gelukkig boeit het hier allemaal niks. Ik denk dat niemand lekker ruikt haha. Dat scheelt. 🙈

Uitzicht op Manaslu (links) vanaf dakterras lunch in Lho
Kinderen spelen in Samagaun, Manaslu

Dag 13 – 26 december: Samagaun naar Manaslu Base Camp (4800m) en Birendra Lake

Vandaag staat een hoogtepunt op het programma: Manaslu Base Camp (MBC). De vraag is of we überhaupt naar MBC kunnen. Een porter heeft namelijk gister zijn brandende peuk weggegooid en daarmee heel Base Camp in lichterlaaie gezet. Er zaten letterlijk mensen opgesloten op het basiskamp doordat ze niet meer naar beneden konden. De ergste brand is over dus we wagen een poging.

Brand op Manaslu Base Camp

Onderweg lopen we langs Lake Birendra. Vanaf de waterkant ben ik niet bepaald onder de indruk. Maar hoe hoger we komen, hoe spectaculairder het meer. De turquoise kleur, die je van beneden dus niet ziet, is adembenemend. Een welkome afleiding tijdens de klim. Door de hoogte ben je supersnel buiten adem. Wanneer het uitzicht zo spectaculair is, vergeet je dat. Het eerste deel richting het basiskamp lopen we door een kaal, grauw en grijs gebied dat nog nasmeult van de brand. Sommige stukken branden nog. Naarmate we verder lopen, verdwijnt langzaam alle vegetatie. Totdat we door een rotsachtig maanlandschap wandelen.

Geen paden

Onderweg waait het behoorlijk. Het is koud. Ons berggeitje loopt voorop en lijkt nergens last van te hebben. Dan volgen JP, ik en Jacobyn. We lopen in zoverre achter elkaar dat we elkaar nog net in het zicht hebben. Het is fijn om elkaar nog te kunnen zien maar het werkt ergens ook een beetje frustrerend omdat je beseft hoe ver je nog moet. Hoe hoger je komt, hoe minder zichtbaar de paden. Bovenop de berg zijn er praktisch geen paden meer en vogel je zelf je looproute uit.

Manaslu Base Camp

De mannen bevinden zich al een tijdje op Base Camp wanneer ik aankom. Wanneer ik achter me kijk, zie ik Jacobyn niet meer. Ik vermoed dat ze de handdoek in de ring heeft gegooid. Op dat moment komt JP me tegemoet voor een dikke knuffel. ‘Je bent er bijna’, zegt hij. Goed nieuws! Nog even volhouden. Ik ben niet eens heel moe maar heb het vooral stervenskoud. M’n loopstokken heb ik onderweg al ergens weggeflikkerd. Kon ze niet meer vasthouden. Wanneer ik aankom is Maurice er nog. Even knuffelen, ‘de foto’ en dan snel weer naar beneden. Jacobyn was inderdaad teruggelopen. Base Camp is niet meer dan een stapel stenen met wat gebedsvlaggetjes, dus niks gemist. De uitzichten richting de top daarentegen waren spectaculair. Hier hebben we gelukkig allemaal van kunnen genieten.

Zijn we er al?

De terugweg duurt lang. We hebben de hele dag praktisch niet gegeten en voelen ons slapjes. Deep zei dat de tocht zo’n 6 uur zou duren. In werkelijkheid waren dat er zeker 10. In deze kou en op deze hoogte heb je je energie wel nodig. Iedereen is dus moe, struikelt over stenen en glijd van steile zandpaadjes. Zelfs altijd optimistische JP zeurt even! 😉 Terug in de lodge eten we de volledige wintervoorraad dal bhat van het dorp op en brengen we de rest van de avond onder het welbekende dekentje door.

Discussie

De discussie over het wel of niet oversteken van de Larkya pass is nog steeds in volle gang. Santosh maar vooral Harry Porter wil liever niet. Ik vind dat zij niets te willen hebben en gewoon hun werk moeten doen. Het maakt de sfeer een beetje beladen. Wij willen nog steeds een poging wagen ook al betekent dat 14 tot 16 uur lopen. Deep zit tussen twee vuren in en is in zichtbaar in tweestrijd. Na Base Camp begint Jacobyn ook te twijfelen. Ze heeft last van de hoogte. In goed overleg besluiten we in ieder geval naar het volgende dorp te lopen en daar verder te kijken. Het is maar drie uur lopen en vrijwel vlak dus voor iedereen te doen.

Jan-Pieter Lake Birendra, Manaslu
Maurice en Paula Manaslu Base Camp

Dag 14 – 27 december: Samagaun naar Samdo

Voor de middag bereiken we Samdo. Een prachtig traditioneel bergdrop. Alle huizen lijken op elkaar. Beneden bevindt zich de stal en op de bovenverdieping leeft men. Je kan zien dat het leven hier pittig is. Mensen dragen oude kleding en zijn vies. Kinderen hebben enorme snotterbellen, zwarte vegen in hun gezicht en vet ongekamd haar dat alle kanten opstaat. Ons Westerse leven is écht van alle gemakken voorzien is. We zijn verwend zonder dat we het doorhebben.

Samo uit Samdo

In Samdo zijn weinig mensen aanwezig. Er is iemand met de sleutel van een lodge maar deze persoon sprokkelt vandaag hout in de bergen en komt pas ‘s avonds terug. Tot die tijd kunnen we schuilen in het hutje van Samo. Een goedlachse dame van, ik gok, 50 jaar die ons onverwachte bezoek maar al te gezellig vindt. Haar man is in Kathmandu dus ze is alleen. In de woning van zo’n 5 x 5m bevindt zich het fornuis, een houten bankje met tafel en twee bedden. Binnen is het donker. Voor het enige raampje dat er is, hangt het grootste gedeelte van de tijd een dikke deken tegen de tocht. Het plafond bestaat uit zwart gescheurd landbouwplastic en wat losse houten plankjes. Maar het maakt allemaal niet uit want het is hier fijn.❤

Echte rijkdom

Wanneer we binnenkomen maakt Samo meteen plaats. Binnen no time zitten we vier op een rij, met een kopje thee, op het houten bankje. Ingepakt onder een dikke laag van dekens proberen we het een beetje warm te krijgen. Dat gaat niet vanzelf. Eigenlijk hebben Maurice, Jacobyn en ik het praktisch altijd koud terwijl JP z’n jas nog niet eens aanheeft. Oneerlijk! Om de beurt lopen we even naar buiten om het dorp te verkennen. We zijn zo weer terug want binnen is het een stuk aangenamer. Omdat we geen zin meer hebben om ons naar de lodge te verplaatsen, overnachten we bij Samo. Ik bedenk me, zou ik het doen? Zo belangeloos zeven wildvreemden ontvangen? Ze alles gunnen wat ik had? Alles delen? Dit is rijkdom.

Slaapfeestje

Na de lunch tovert Samo haar hutje om tot slaaphok. Spontaan komen er overal dekens, matrasjes en dekbedden vandaan. Met z’n zevenen liggen we half opgestapeld en kris kras door elkaar. Knus. Het voelt als een slaapfeestje. 😃 Wanneer je goed om je heen kijkt is de situatie heel lachwekkend. Santosh zit als een lachende boeddha ingepakt in een deken en verroert geen vin. Ik vermoed dat hij echt zittend slaapt. Maurice wandelt rond in één of andere foute glanzende Chinese kimono van Samo omdat hij het zo koud heeft. JP ligt uitgeteld op het houten bed, Harry warmt zichzelf op bij het fornuis en Deep, Jacobyn en ik liggen innig verstrengeld op de grond onder een berg slaapzakken, dekens en dekbedden. Onvergetelijk!🙏

Bijzondere nacht

Van het ene op het moment dwarrelt er iets op ons dekbed neer. Wanneer we omhoog kijken, zien we ze door het plafond sneeuwvlokjes naar beneden vallen. Bijzonder, want het is praktisch alleen maar mooi weer geweest. En nu, op het cruciale Larkya pass beslissingsmoment, gaat het sneeuwen. We besluiten nog geen conclusies te trekken en wachten af hoeveel sneeuw er morgen daadwerkelijk ligt. De kans dat we de pass niet over kunnen, wordt nu wel groter. Wanneer we gaan slapen is Samo ineens verdwenen. We vermoeden dat ze in de stal ligt. Een bijzondere nacht… Ik geloof niet dat iemand een oog heeft dichtgedaan. 😉

Twee uur wandelen naar Nile
Koetjeboe
Samo’s huis in Samdo (links)
Slaapfeestje in Samdo

To be continued…

Iets gemist? In deel 1 stel ik je voor aan de Manaslu-gang, in deel 2 lees je meer over onze eerste week en in deel 3 lees je over onze afsluitende weekvan de Manaslu en Tsum Valley trekking in Nepal.

3 gedachtes aan “TRAVEL | Manaslu en Tsum Valley trekking 3/5: in de flow

  1. Pingback: TRAVEL | Manaslu en Tsum Valley trekking 4/5: Terug naar af | Wanderworld

  2. Pingback: TRAVEL | Manaslu en Tsum Valley trekking 2/5: Eerste weekje | Wanderworld

  3. Pingback: REISFILM | Manaslu en Tsum Valley trekking 5/5: wandeling door de verlaten Himalaya | Wanderworld

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.